Viêm họng mủ là gì? Có tự khỏi không? Cách chữa trị

0
46
Viêm họng mủ
Hình ảnh: Viêm họng mủ

Viêm họng mủ là bệnh lý gặp ở nhiều độ tuổi đặc biệt thường gặp và tiến triển phức tạp trên đối tượng trẻ em. Viêm họng mủ nếu được điều trị kịp thời và đúng cách có thể khỏi hoàn toàn và tránh tái phát. Viêm họng mủ có rất nhiều triệu chứng và biểu hiện giống với các bệnh lý đường hô hấp hay nhiễm khuẩn khác vì thế phân biệt để điều trị tận gốc là vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ cung cấp các kiến thức thiết yếu về bệnh lý viêm họng có mủ.

Viêm họng mủ là gì?

Viêm họng có mủ là bệnh lý đường hô hấp căn nguyên có thể do vi khuẩn hoặc virus với các triệu chứng điển hình là vòm họng bị sưng, viêm nhiễm và có hạt mủ có thể kèm theo amidan mủ.

Viêm họng mủ là bệnh lý nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Tiến triển của viêm họng mủ thường là biến chứng tai mũi họng và áp xe amidan.

Nguyên nhân gây viêm họng mủ

Nguyên nhân gây nên viêm họng mủ có thể do vi khuẩn hoặc virus gây nên nhưng căn nguyên chính gây nên viêm họng mủ là liên cầu nhóm A.

Nguyên nhân do vi khuẩn: Căn nguyên chủ yếu do vi khuẩn gram dương liên cầu nhóm A( Streptococcus pyogenes ) khu trú tại đường hô hấp gây nên tình trạng đau rát họng gây nên hiện tượng nhiễm trùng tại niêm mạc họng. Sau đó nếu không điều trị vi khuẩn sẽ tiếp tục nhân lên và sinh sôi tại vị trí này làm xuất hiện dịch mủ tại cổ họng có thể kèm theo amidal mủ với biểu hiện rõ ràng của nhiễm khuẩn như hơi thở hôi, sốt, đau họng và buồn nôn.

Nguyên nhân do virus: Nguyên nhân do virus thường hiếm gặp hơn vi khuẩn. Thông thường viêm họng mủ thường xuất hiện sau các bệnh như cảm cúm, thủy đậu, cảm lạnh hay bệnh sởi.

Sử dụng đồ uống quá lạnh có thể là nguyên nhân dẫn đến viêm họng mủ
Sử dụng đồ uống quá lạnh có thể là nguyên nhân dẫn đến viêm họng mủ

Ngoài ra còn rất nhiều nguyên nhân khác gây viêm họng có mủ như vệ sinh cá nhân gây tổn thương vùng họng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển; chế độ ăn uống thiếu khoa học hay ăn các đồ cay nóng, đồ lạnh, uống rượu bia; La hét trong nhiều giờ; Cơ địa dị ứng với các dị nguyên như bụi nhà, phấn hoa; Sinh sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm kéo dài; Tiếp xúc hoặc dùng chung vật dụng cá nhân với những người bị nhiễm trùng đường hô hấp.

Viêm họng mủ có thể gặp ở mọi lứa tuổi và giới tính nhưng trẻ em thường hay gặp hơn so với người lớn do sức đề kháng kém.

Triệu chứng thường thấy của viêm họng có mủ

Triệu chứng điển hình của viêm họng: Đau, rát vùng họng, đau hơn khi nuốt. Trẻ em thường khó biểu hiện cảm giác đau ra ngoài thường là bỏ ăn hay khóc khi nuốt.

Triệu chứng nhiễm khuẩn: Hơi thở hôi kèm sốt, xuất hiện đờm dãi, đau bụng, buồn nôn và nôn.

Ít khi kèm theo triệu chứng ho hay chảy đờm mũi, xuất hiện dịch mũi thường nghĩ ngay đến căn nguyên virus.

Triệu chứng thực thể: Soi họng thấy niêm mạc sưng đỏ, xung huyết, xuất hiện hạt mủ trên thành họng hoặc trên amidan.

Phân biệt triệu chứng của viêm họng mủ với các bệnh lý đường hô hấp hoặc nhiễm khuẩn khác như bệnh tay chân miệng, viêm họng đỏ do virus, viêm mũi, cảm cúm,. thông qua triệu chứng xuất hiện mủ trên vòm họng.

Viêm họng mủ có thể gây sốt
Viêm họng mủ có thể gây sốt

Viêm họng cấp mủ trắng có nguy hiểm không?

Hầu như viêm họng cấp có mủ trắng đều có thể cắt sốt, giảm đau, giảm viêm sau một đợt dùng kháng sinh. Đồng thời việc phòng ngừa có thể được tiến hành thông qua rửa tay, đeo khẩu trang, tránh tiếp xúc gần với người bị bệnh đường hô hấp.

Tuy nhiên viêm họng mủ rất dễ tái phát và tỷ lệ tái phát cao hơn ở trẻ em. Việc tái phát viêm họng mủ nhiều lần có thể dẫn đến nhiều bệnh lý tai mũi họng trầm trọng hơn hay viêm họng mạn tính.

Vì thế để điều trị sớm và dứt điểm viêm họng có mủ bệnh nhân cần nhận biết các triệu chứng sớm của bệnh để có hướng điều trị tốt nhất.

Viêm họng mủ có tự khỏi không?

Viêm họng mủ là căn bệnh nguy hiểm không thể tự khỏi như viêm họng hay cảm cúm. Bệnh viêm họng mủ do căn nguyên vi khuẩn, virus phải điều trị căn nguyên mới có thể khỏi bệnh. Đa phần các trường hợp viêm họng mủ thường được điều trị bằng phác đồ kháng sinh kinh nghiệm để cắt sốt, giảm đau, giảm viêm. Nếu kháng sinh không làm giảm triệu chứng bệnh nhân sẽ được hội chẩn để đưa ra phương pháp điều trị khác.

Nếu bệnh nhân bị viêm họng mủ nhưng không được điều trị sẽ dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm tại họng cũng như các cơ quan gần họng như viêm xoang, viêm tai giữa, viêm amidal hoặc các bệnh lý nguy hiểm khác.

Viêm họng mủ có lây không?

Viêm họng mủ do vi khuẩn virus có thể lây qua đường hô hấp khi ho hoặc hắt hơi. Khi tiếp xúc gần vi khuẩn sẽ đi qua đờm, dịch mủ hoặc nước bọt. Việc dùng chung vật dụng cá nhân như bàn chải, đũa, thì cũng có thể làm lây lan vi khuẩn.

Vì thế cần hạn chế sử dụng vật dụng chung và tiếp xúc gần với người mắc bệnh viêm họng mủ.

Cách điều trị viêm họng mủ

Điều trị bằng mẹo dân gian tại nhà

Viêm họng mủ là bệnh lý nguy hiểm. Các chuyên gia và bác sĩ khuyên rằng những bệnh nhân bị viêm họng mủ không nên tự ý điều trị tại nhà mà nên tới các cơ sở y tế thăm khám và có phác đồ điều trị phù hợp. Các phương pháp dưới đây được khuyến cáo trong trường hợp bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh viêm họng mủ hoặc mới xuất hiện các triệu chứng ban đầu của bệnh.

  • Bài thuốc 1: Rau diếp cá chế mật ong và đường phèn
Nước ép lá diếp cá có tác dụng trị viêm họng mủ
Nước ép lá diếp cá có tác dụng trị viêm họng mủ

Thành phần của rau diếp cá có quercetin và vitamin C cùng nhiều thành phần khác có tác dụng kháng khuẩn, tiêu viêm. Vì thế việc sử dụng rau diếp cá giúp tiêu diệt được vi khuẩn vùng hầu họng hiệu quả.

Tiến hành: Một nắm to rau diếp cá rửa sạch giã nhỏ đem đi chưng với 2 thìa mật ong và đường phèn sau đó chắt lấy nước( ép bã để gạn được hết tinh chất). Uống vào buổi sáng trong vòng 10 ngày liên tiếp triệu chứng sẽ được cải thiện.

  • Bài thuốc 2: Lá hẹ, gừng luyện với mật ong

Lá hẹ có một số thành phần như allicin, sunfit, odorin có tác dụng kháng khuẩn tương tự kháng sinh vì thế hay được sử dụng trong các bệnh lý nhiễm khuẩn.

Gừng có tính ấm giúp bảo vệ cổ họng trong trường hợp đau rát.

Tiến hành: Một vài lá hẹ rửa sạch và cắt nhỏ với một vài lát gừng thái mỏng cho vào 2 thìa mật ong đem đi hấp cơm. Sau đó có thể dùng trực tiếp. Dùng liên tục trong 1 tuần có thể cải thiện triệu chứng.

Điều trị bằng các phương pháp Tây y

Thuốc kháng sinh

Kháng sinh kinh nghiệm là lựa chọn đầu tay trong điều trị viêm họng có mủ do nghi ngờ căn nguyên do vi khuẩn.

Các kháng sinh kinh nghiệm được ưu tiên lựa chọn là kháng sinh beta – lactam như penicillin, amoxicillin, cephalexin,  kháng sinh macrolid( clarithromycin. Roxithromycin).

Lưu ý kháng sinh được kê phải uống đúng liều đúng ngày được kê không được tự ý dừng khi triệu chứng thuyên giảm.

Tuy nhiên cần phải gặp bác sĩ ngay trong các trường hợp dưới đây sau khi sử dụng kháng sinh:

Bệnh nhân không giảm đau sau 24 giờ

Bệnh nhân không giảm sốt sau 48 giờ

Bệnh nhân không thuyên giảm triệu chứng sau 3 ngày.

Thuốc giảm đau hạ sốt

Thuốc giảm đau hạ sốt thường được lựa chọn để điều trị triệu chứng cho bệnh nhân bên cạnh điều trị căn nguyên gây bệnh.

Thuốc hạ sốt giảm đau được sử dụng điều trị viêm họng có mủ: Aspirin( lưu ý trên đối tượng trẻ em), paracetamol( hạ sốt khi trên 38.5), paracetamol cũng được kê trong trường hợp bệnh nhân không sốt nhưng có đau nhiều.

Thuốc trừ ho

Thông thường viêm họng mủ ít kèm theo triệu chứng ho và thường không được kê thêm thuốc điều trị ho.

Thuốc xịt họng hoặc viêm ngậm

Các thuốc sát trùng, rửa họng và viên ngậm hay được khuyên dùng cho bệnh nhân viêm họng.

Bệnh nhân viêm họng có mủ được khuyên súc họng bằng nước muối sinh lý có thể giảm đau giảm viêm. Ngoài ra có thể sử dụng các nước súc họng hoặc viên ngậm có các hoạt chất kháng khuẩn như Benzydamine, 2,4-dichlorobenzyl alcohol, Hexylresorcinol, Amylmetacresol,.. Tuy nhiên các loại viên ngậm bên cạnh tiêu diệt vi khuẩn thì có thể ảnh hưởng đến vi khuẩn có lợi cư trú tại hầu họng nên cần lưu ý không nên ngậm nhiều lần trong ngày ảnh hưởng đến cân bằng vi khuẩn trong hầu họng.

Lưu ý lứa tuổi của trẻ được khuyến cáo sử dụng thuốc viên ngậm và nước súc miệng.

Điều trị bằng các bài thuốc Đông y trị viêm họng mủ trắng

Theo y học cổ truyền, viêm họng mủ nguyên nhân là do đàm nhiệt tích tụ lâu ngày kết hợp với ngoại cảm phong hàn gây Hầu tý.

Trong đông y sử dụng các loại dược liệu có tính vị quy kinh dùng để điều trị tận gốc căn nguyên từ trong tạng phủ mà ít gây các tác dụng phụ.

Các bài thuốc đông y được sử dụng để điều trị viêm họng có mủ:

  • Bài thuốc số 1: Thăng ma (12g), cát cánh (12g), phòng phong (12g), bạch linh (12g), ngưu bàng tử (12g), bạch thược (12g), hoàng liên (8g), nhân sâm (10g), hoàng cầm (12g), cam thảo (10g).
  • Bài thuốc số 2: Phòng phong, sài hồ, tiền hồ, cát cánh, xuyên khung, kinh giới, độc hoạt, chỉ xác, phục linh, khương hoạt, cam thảo, mỗi loại 12g

Dấu hiệu viêm họng có mủ ở trẻ nhỏ

Dấu hiệu viêm họng mủ ở trẻ rất dễ nhận biết nhưng ít khi phát hiện triệu chứng sớm do trẻ ít biểu hiện các cảm giác đau ra ngoài. Các dấu hiệu cho thấy trẻ đang bị nhiễm viêm họng mủ là:

Trẻ đau họng, ho có đờm, ho thường tăng lên về đêm.

Khám thực thể họng cho thấy họng sưng đỏ, có nốt mủ trên vòm họng hoặc amidal.

Trẻ sốt nhẹ khi tiến triển nặng cho thể sốt cao lên tới 39 đến 40 độ, hơi thở có mùi hôi.

Trẻ đau họng khó ăn khó nuốt ngay cả khi nuốt nước bọt.

Trẻ có thể có biểu hiện đêm thở khò khè, giọng khàn, mất tiếng hoặc thở bằng miệng.

Trẻ ngứa họng kèm theo dịch mủ

Trường hợp bệnh nặng trẻ có thể xuất hiện hạch ở góc hàm, ấn vào thấy đau.

Chăm sóc trẻ viêm họng mủ

Chăm sóc trẻ bị viêm họng mủ
Chăm sóc trẻ bị viêm họng mủ

Điều trị căn nguyên bằng kháng sinh: Quản lý trẻ uống thuốc kháng sinh đúng liều, đúng thời điểm và dùng đúng thời gian đợt điều trị. Chú ý các dạng bào chế dùng cho trẻ như hỗn dịch, bột cốm pha uống phải chú ý điều kiện bảo quản.

Giảm đau họng: Đối với trẻ nhỏ có thể cho trẻ uống nước canh ấm hoặc ăn kem để làm dịu mát cổ họng. Đối với giảm đau giảm viêm bằng viên ngậm ho cần chú ý có thể gây mắc dị vật đường thở đối với trẻ dưới 3 tuổi. Trẻ trên 8 tuổi có thể súc họng bằng nước muối sinh lý.

Giảm đau, hạ sốt: Trong trường hợp trẻ rất đau có thể tham khảo các thuốc giảm đau như paracetamol. Paracetamol cũng được khuyến cáo cho trẻ sốt trên 38.5

Trong thời gian trẻ đang bị viêm họng mủ thường gặp tình trạng khó nuốt vì thế cần cho trẻ bổ sung dinh dưỡng qua soup các thức ăn dạng lỏng.

Nên cho trẻ bổ sung đủ nước hoặc các loại sữa chua mềm bổ sung lợi khuẩn.

Tránh cho trẻ ăn các đồ ăn cay nóng, đồ khô khó nuốt.

Lưu ý đặc biệt với những biến chứng nguy hiểm do viêm họng chảy mủ ở trẻ nhỏ

Viêm họng có mủ thường gặp ở trẻ em có thể điều trị khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên bệnh viêm họng có thể dẫn tới biến chứng gây nên nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Đồng thời, đối tượng trẻ nhỏ rất dễ tái phát lại bệnh.

Các biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm họng mủ có thể gặp ở trẻ nhỏ

Trẻ bị suy dinh dưỡng do viêm họng mủ: Nguyên nhân là do tình trạng viêm sưng và đau vùng họng khiến trẻ khó nuốt dẫn tới không nạp được đầy đủ chất dinh dưỡng vào trong cơ thể. Lâu ngày có thể dẫn đến tình trạng biếng ăn ở trẻ.

Biến chứng gây áp xe amidan.

Biến chứng hay gặp nhất là gây nên các bệnh lý tại các cơ quan gần họng đặc biệt là bệnh lý tai mũi họng do sự thông nhau của các cơ quan.

Biến chứng nhiễm trùng huyết hiếm khi gặp phải ở bệnh nhân nhỏ tuổi bị viêm họng mủ tuy nhiên nếu gặp phải tiến triển rất nghiêm trọng.

Các yếu tố nguy cơ làm gia tăng biến chứng nguy hiểm ở trẻ:

Chế độ ăn uống không khoa học ăn nhiều đồ ăn cứng, cay nóng,..

Trẻ không được hướng dẫn vệ sinh răng miệng đúng cách

Trẻ dễ bị nhiễm lạnh và không được giữ ấm khiến nhiễm lạnh thường xuyên như nằm phòng điều hòa.

Trẻ có cơ địa dị ứng thường xuyên tiếp xúc với các dị nguyên như khói bụi, lông thú,..

Hệ miễn dịch của trẻ kém không đề kháng được khi nhiễm khuẩn

Phòng tránh viêm họng có mủ

Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người để giảm thiểu khả năng bị lây viêm họng mủ
Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người để giảm thiểu khả năng bị lây viêm họng mủ

Bệnh viêm họng có mủ hoàn toàn có thể phòng tránh thông qua thay đổi chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt.

Kiêng ăn các đồ ăn cay nóng, thức uống có cồn,..uống đủ nước.

Súc miệng bằng nước muối sinh lý để sát khuẩn.

Giữ ấm cổ họng

Tránh tiếp xúc với người mắc các bệnh lý đường hô hấp, không dùng chung vật dụng cá nhân như bát, đũa, thìa, bàn chải,.. Đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần.

Đối với người có cơ địa dị ứng nên tránh tiếp xúc với dị nguyên như bụi nhà, phấn hoa,..

Tăng cường sức đề kháng thông qua thực phẩm hàng ngày và các thực phẩm bổ sung.

Khi có những dấu hiệu ban đầu cần được thăm khám và chẩn đoán bởi các bác sĩ hoặc dược sĩ để có những phương án điều trị kịp thời tránh biến chứng.

Viêm họng mủ nên ăn gì, kiêng gì?

Viêm họng có mủ nên ăn gì?

Nước ép rau củ quả

Nước ép rau củ được khuyến cáo cho bệnh nhân bị viêm họng có mủ do dễ sử dụng và có thể bổ sung các hoạt chất tốt cho giảm đau, chống viêm như rau diếp cá, cà rốt, súp lơ.

Tuy nhiên các loại nước ép như nước ép cam, nước ép bưởi hay nước ép cà chua bởi trong các loại nước ép này có lượng đáng kể acid làm chậm lành vết thương và làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh.

Mật ong

Trong các bài thuốc dân gian phòng và điều trị viêm họng mủ đều có thành phần là mật ong. Nguyên nhân là do mật ong có chứa thành phần polyphenol và hydro peroxide có tác dụng chống oxy hóa, tiêu diệt vi khuẩn và làm dịu cổ họng. Vì thế mật ong luôn là thần dược trong điều trị các bệnh lý về họng.

Ngoài ra nhiều chuyên ra cho rằng việc sử dụng mật ong đều đặn hàng ngày trong thời gian điều trị viêm họng có mủ có thể thúc đẩy quá trình tái tạo mô làm nhanh lành các tế bào đang viêm sưng.

Thực phẩm dạng lỏng, mềm, dễ nuốt

Bệnh nhân đang mắc viêm họng có mủ nên tránh sử dụng các loại thực phẩm cay nóng và khó nuốt. Thay vào đó nên sử dụng các thực phẩm dạng lỏng, mềm như cháo, súp trong các bữa chính và sữa chua, nước ép trong các bữa phụ.

Các loại thực phẩm này vừa bổ sung dưỡng chất thiết đồng thời không gây đau đớn trong quá trình nuốt thức ăn.

Các thực phẩm giàu vitamin E

Các thực phẩm giàu vitamin E như vừng lạc, mầm lúa mạch, dầu hướng dương, đậu tương, giá đỗ, dầu ô-liu trong các bữa ăn có thể giúp tăng cường miễn dịch, thúc đẩy quá trình làm lành vùng họng bị viêm có mủ.

Viêm họng có mủ nên kiêng ăn các thực phẩm

Các đồ ăn khô cứng

Đây là loại thực phẩm cần kiêng hàng đầu đối với bệnh nhân viêm họng có mủ. Do bệnh nhân viêm họng có mủ thường bị đau họng khó nuốt việc sử dụng các thực phẩm khô, cứng sẽ khiến bệnh nhân thêm đau đớn và sợ ăn hơn. Đồng thời các loại thực phẩm khô cứng có thể gây xước các hốc mủ( là vùng chứa vi khuẩn) làm lan rộng tác nhân gây bệnh.

Thực phẩm giàu đường

Những bệnh nhân viêm họng có mủ cũng nên hạn chế sử dụng các thực phẩm giàu đường. Theo khuyến cáo đường có thể ảnh hưởng đến quá trình diệt khuẩn của bạch cầu do đó làm chậm quá trình điều trị và hồi phục của bệnh nhân.

Thực phẩm dầu mỡ, chiên rán

Các thực phẩm dầu mỡ chiên rán là gánh nặng của dạ dày. Khi sử dụng chúng có thể gây đầy bụng, khó tiêu tăng nguy cơ gây trào ngược acid làm tổn thương đến vòm họng.

Các đồ uống có cồn, gas

Sử dụng các đồ uống có cồn, gas không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến cổ họng của bệnh nhân mà còn ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch của cơ thể. Sử dụng các đồ uống có thể ức chế hệ miễn dịch của cơ thể đồng thời việc sử dụng các đồ uống có cồn, gas có thể kích thích dạ dày tiết acid làm tăng nguy cơ trào ngược acid dạ dày.

Các loại trái cây mà người viêm họng có mủ nên kiêng ăn

Trái cây được khuyên dùng cho người viêm họng có mủ tuy nhiên các loại trái cây như chanh, cam, quýt hay bưởi nên tránh sử dụng do có acid citric làm nặng thêm các ổ mủ.

Đồ ăn tươi sống

Bệnh nhân viêm họng có mủ đang chịu sự tấn công của vi khuẩn. Vì thế việc sử dụng các đồ ăn sống như gỏi sống, sashimi hay sushi có thể làm tăng nguy cơ nhiễm thêm vi khuẩn.

Tin Tức
Viêm họng mủ là gì? Có tự khỏi không? Cách chữa trị
Bài Viết
Viêm họng mủ là gì? Có tự khỏi không? Cách chữa trị
Mô Tả
Viêm họng mủ là bệnh lý gặp ở nhiều độ tuổi đặc biệt thường gặp và tiến triển phức tạp trên đối tượng trẻ em.
Tác Giả
Nguồn Cấp
Trang thông tin chia sẻ kiến thức các bệnh đường hô hấp KLISC (KENYA LIBRARIES & INFORMATION SERVICES CONSORTIUM)
Logo Nhà Xuất Bản
Bài trước[Chia sẻ] 10+ Cách chữa trị viêm amidan tại nhà đơn giản & hiệu quả
Bài tiếp theo[BẬT MÍ] Cách trị ho bằng mật ong tại nhà đơn giản & hiệu quả
PGS.TS.BS Lê Minh Khôi hiện đang làm việc tại chuyên khoa: Tim mạch - huyết áp / hô hấp thuộc bệnh viện viện đại học Y dược TPHCM. Ngoài ra, PGS Khôi đang là giảng viên tại trường đại học Y Dược TPHCM. Quá trình học tập và nghiên cứu của PGS Khôi: Năm 1998, ông hoàn thành học trình và tốt nghiệp chuyên ngành bác sĩ đa khoa tại trường Đại học Y Dược Huế. Sau đó ông học lên thạc sĩ cũng tại ngôi trường này. Naăm 2002-2003, ông công tác tại chuyên khoa hồi sức cấp cứu Nhi tại Trung tâm Viện Trường Amiens của Pháp với chức danh là bác sĩ nội trú. Năm 2003-2005 ông về nước và tham gia giảng dạy tại tại Bộ môn Nhi ĐH Y, Huế. Lúc này ông làm việc tại Khoa Nhi Bệnh viện TW Huế. Sau đó với học bổng tham gia học tập và nghiên cứu tại nước ngoài, ông đã hoàn thành học hàm tiến sĩ tại Đại học Rostock, Cộng Hòa Liên Bang Đức vào năm 2007.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây